Parowozownia Wyrzyskiej Kolejki dostanie szansę na drugie życie

W Białośliwiu rusza kolejny etap walki o zabytek, który od lat czekał na porządne wsparcie. Powiat pilski otrzymał 500 tys. zł z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego na remont parowozowni Wyrzyskiej Kolejki Powiatowej. To pieniądze, które mają zatrzymać dalsze niszczenie obiektu i przywrócić mu rangę miejsca ważnego nie tylko dla miłośników kolei, ale dla całego regionu.

• Pieniądze, które mają zatrzymać czas w parowozowni
• Kolejka, która przez lata traciła blask, dziś znów ma plan
• Obok parowozowni powstaje większy plan dla całego terenu

Pieniądze, które mają zatrzymać czas w parowozowni

Dla samorządu to wyraźny sygnał, że wieloletnie starania zaczynają przynosić efekt. Starosta pilski Rafał Zdzierela nie ukrywał zadowolenia z decyzji resortu i wsparcia parlamentarzystów, którzy pomagają w zdobywaniu środków na odnowę kolejki.

„To znakomita wiadomość. Chciałbym serdecznie podziękować Ministerstwu Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz parlamentarzystom, którzy wspierają nas w pracach nad rewitalizacją Wyrzyskiej Kolejki Powiatowej w Białośliwiu i pozyskiwaniu na ten cel środków” – mówi Rafał Zdzierela.

Remont ma objąć przede wszystkim zabezpieczenie zabytkowej substancji, prace konserwatorskie i restauratorskie oraz naprawę dachu razem z jego konstrukcją i pokryciem. W przypadku takiego obiektu to nie są kosmetyczne poprawki, ale próba uratowania ważnego elementu całego kolejowego kompleksu, który z każdym rokiem bez interwencji mógłby tracić kolejne fragmenty swojej historii.

Wśród planowanych działań znalazły się:

1. zabezpieczenie i utrwalenie substancji zabytkowej,
2. prace konserwatorskie i restauratorskie budynku,
3. remont dachu wraz z konstrukcją i pokryciem,
4. zachowanie historycznego charakteru obiektu.

Kolejka, która przez lata traciła blask, dziś znów ma plan

Wyrzyska Kolejka Powiatowa to miejsce z długą pamięcią – jej historia sięga 1894 roku. Zespół stacji w Białośliwiu jest wpisany do rejestru zabytków i obejmuje nie tylko samą parowozownię, ale też dworzec, halę napraw wagonów, stolarnię, warsztat-garaż, kuźnię oraz torowisko. To skala, która pokazuje, że nie chodzi o pojedynczy budynek, lecz o cały techniczny organizm, rzadki i cenny także w europejskim kontekście.

Przez lata obiekt odczuwał brak większych inwestycji, a kolejne zaniedbania i zmiany w transporcie tylko przyspieszały jego degradację. Dziś samorząd mówi wprost o konieczności pilnych działań, bo bez nich trudno byłoby utrzymać kolejkę w dobrej kondycji na kolejne lata.

Jerzy Bożych, prezes Towarzystwa Wyrzyska Kolejka Powiatowa, które opiekuje się tym miejscem na co dzień, podkreślał znaczenie nowych prac dla całego kompleksu.

„Bardzo się cieszymy i doceniamy działania Zarządu Powiatu. Remont parowozowni to kolejny krok w przywracaniu Kolejce należnego miejsca na mapie powiatu” – mówi Jerzy Bożych.

W tle tego przedsięwzięcia widać też bardziej praktyczny cel – nie tylko ochronę zabytku, ale przywrócenie mu funkcji edukacyjnej i turystycznej. Dla odwiedzających to szansa, by kolejka przestała być wyłącznie pamiątką po minionym czasie, a znów zaczęła żyć ruchem, opowieścią i wydarzeniami.

Obok parowozowni powstaje większy plan dla całego terenu

Powiat Pilski nie ogranicza się do jednego remontu. W ostatnim czasie prowadzono prace porządkowe, rozbierano stare wiaty, porządkowano teren i naprawiano torowisko w ramach prac konserwacyjnych. Samorząd angażował się też w obchody 130-lecia kolejki, podczas których w lipcu ubiegłego roku wspierano przejazdy dla mieszkańców i turystów oraz remont torowiska.

Wicestarosta pilski Stefan Kowal zwracał uwagę, że to ciąg działań, a nie jednorazowa akcja.

„W 2025 roku zrealizowaliśmy szereg działań, które miały na celu zarówno utrzymanie infrastruktury kolejki, jak i popularyzację tego wyjątkowego obiektu” – mówi Stefan Kowal.

Równolegle przygotowywana jest dokumentacja dla następnych inwestycji. Poza parowozownią w planach są także:

• przebudowa budynku świetlicy,
• zagospodarowanie terenu wokół obiektu,
• budowa placu zabaw.

Powiat Pilski wspólnie z gminą Białośliwie złożył już wniosek o dofinansowanie przebudowy świetlicy do Lokalnej Grupy Działania Krajna nad Notecią w ramach programu „Poprawa dostępu do małej infrastruktury publicznej”. Wartość tego przedsięwzięcia szacowana jest na około 1,4 mln zł. Z kolei do Urzędu Marszałkowskiego Województwa Wielkopolskiego trafił wniosek w ramach programu „Błękitno-zielone inicjatywy dla Wielkopolski” dotyczący budowy placu zabaw. Ten projekt wyceniono na około 160 tys. zł.

Całość pokazuje, że w Białośliwiu nie chodzi już tylko o ratowanie jednego budynku. Stawką jest uporządkowanie i ożywienie całego zespołu kolejowego, który ma szansę znów stać się jednym z najbardziej rozpoznawalnych miejsc w tej części regionu.

na podstawie: Starostwo Powiatowe w Pile.